Merkezi uydu sistemi, apartman ya da sitede çatıdaki tek çanağın dağıtıcı (multiswitch) üzerinden her daireye ayrı kabloyla verildiği yapıdır. Kendi çanağı olan bir evden farkı şu: uydu alıcınız ya da televizyonunuz çanağa değil, binanın dağıtıcısına bağlıdır; bu yüzden birkaç ayar farklı yapılır. Ayarlar yanlışsa "sinyal yok" ya da "kanalların yarısı gelmiyor" sorunu çıkar.
Bu rehberde merkezi sistemin nasıl çalıştığını, binanızda hangi tür sistem olduğunu nasıl anlayacağınızı, uydu alıcısında ve televizyonda merkezi sistem uydu ayarlarını ve kanal arama adımlarını, Android cihaz kullananların seçeneklerini ve en sık karşılaşılan sorunların çözümünü adım adım anlatıyoruz. Menü adları markaya göre değişir; bu yüzden ayarları adıyla değil, ne işe yaradığıyla veriyoruz.
Merkezi uydu sistemi nedir, nasıl çalışır?
Çatıda bir çanak ve üzerinde çok çıkışlı bir LNB vardır. LNB'den gelen sinyal, binanın teknik odasındaki multiswitch denen dağıtıcıya girer; dağıtıcıdan her daireye ayrı bir koaksiyel kablo çekilir ve dairedeki uydu prizine bağlanır. Sizin alıcınız bu prize takılır.
Alıcı, hangi yayın grubunu istediğini dağıtıcıya kablo üzerinden söyler: besleme gerilimi (13 ya da 18 volt) ve 22 kHz işareti bu seçimi yapar. Bu yüzden merkezi sistemde alıcının LNB gücünün açık olması gerekir; güç kapalıysa dağıtıcı isteği alamaz ve kanalların bir kısmı ya da tamamı gelmez. Dağıtıcıya birden fazla uydu bağlıysa seçim DiSEqC komutuyla yapılır; Türkiye'deki apartman sistemlerinin çoğunda bu ayar 1. porttur.
Merkezi uydu sisteminin parçaları
- Çanak anten: çatıda, Türksat'a yönlü tek çanak; bazı sistemlerde ikinci uydu için ikinci çanak.
- Quattro LNB: ev tipi LNB'den farklıdır; dört yayın grubunu (dikey ve yatay polarizasyon, alt ve üst band) dört ayrı hat olarak dağıtıcıya verir.
- Multiswitch (dağıtıcı): teknik odada; LNB'den gelen dört hattı alır, her daireye tek kabloyla istediği yayın grubunu gönderir. Daire sayısı arttıkça dağıtıcılar kademeli bağlanır.
- Koaksiyel kablo: dağıtıcıdan her daireye ayrı kablo; ek ve uzatma sinyal kalitesini düşürür.
- Uydu prizi: daire içinde F konektörlü priz; alıcı buraya bağlanır.
- Uydu alıcısı ya da dahili alıcılı televizyon: ayarların yapıldığı yer; bu rehberin konusu.
Binanızda hangi sistem var?
Üç durum var; ayarlar buna göre değişir:
- Klasik merkezi sistem (en yaygın): duvarda F konektörlü uydu prizi, her daireye ayrı koaksiyel kablo, teknik odada multiswitch. Uydu alıcısı ya da televizyonun dahili uydu alıcısı doğrudan prize bağlanır. Bu rehberdeki ayarlar bu sistem içindir.
- IP dağıtımlı yeni binalar: plaza ve yeni site projelerinde yayın, CAT6 / CAT7 ağ kablosuyla IP üzerinden dairelere veriliyor; duvarda uydu prizi yerine ağ prizi (RJ45) olur. Bu binalarda uydu ayarı yapılmaz. Yayının nasıl alınacağı (ağ ayarı, kullanılacak uygulama ya da adres) site yönetiminde ve sistemi kuran firmadadır; önce yönetimle görüşün. Yayın odadaki televizyona genellikle bir Android TV box ile gelir.
- Tek kablo (Unicable / SCR) sistemler: daha seyrek. Birden fazla alıcı aynı kabloyu paylaşır; her alıcıya bir "kullanıcı bandı" numarası ve frekansı atanır. Bu bilgi sistemi kuran firmadan alınır; alıcının uydu ayarlarında Unicable / tek kablo seçeneği açılıp girilir.
Emin değilseniz prize bakın: üzerinde SAT yazan F konektörlü (vidalı yuvarlak uçlu) priz merkezi uydu sistemi, RJ45 ağ prizi IP dağıtım demektir. En kestirme yol, site yönetiminden sistemi kuran firmanın notunu istemektir.
Uydu alıcısında merkezi sistem uydu ayarları ve kanal arama (adım adım)
Alıcının menüsünde uydu ayarları (bazı cihazlarda anten ayarları ya da kurulum) bölümünü açın. Aşağıdaki değerler klasik multiswitch sistemler içindir; kuran firma farklı bir not bıraktıysa onu esas alın.
- Uydu: Türksat (42° Doğu); alıcının listesinde Türksat adıyla görünür.
- LNB tipi: Universal (9750 / 10600 MHz). Tek frekanslı özel LNB tanımı seçmeyin.
- LNB gücü: Açık (bazı cihazlarda "13/18 V" seçeneği). Merkezi sistemde ilk bakılacak ayar budur.
- DiSEqC: Açık, 1. port. Sinyal gelmezse 2. portu deneyin; kuran firma farklı bir port bıraktıysa onu kullanın.
- 22 kHz: Otomatik.
- Sinyal kontrolü: aynı ekranda sinyal seviyesi ve kalitesi dolmalı. Seviye var, kalite yoksa önce ayarları (LNB tipi, DiSEqC, uydu) kontrol edin; ikisi de sıfırsa önce LNB gücüne, sonra kablo ve prize bakın.
- Kanal arama: otomatik arama yapın ya da alıcı destekliyorsa TKGS ile Türksat'ın güncel kanal listesini çekin. TKGS adımları Türksat kanal güncelleme yazımızda.
Elle arama yapacaksanız güncel frekanslar Türksat frekans listesi yazımızda.
Televizyonun kendi uydu alıcısıyla merkezi sistem ayarı
Dahili uydu alıcısı olan televizyonlarda ayrı bir cihaz gerekmez; prizden gelen kablo doğrudan televizyonun uydu girişine takılır. Değerler alıcıdakiyle aynıdır: anten tipi uydu, LNB tipi Universal, LNB (anten) gücü açık, DiSEqC 1. port, uydu Türksat, sonra otomatik arama. Menü adları markaya göre değişir; "anten gücü", "LNB besleme" ya da "uydu ayarları" adıyla aynı ayarı bulursunuz. Bir markanın "merkezi sistem" diye ayrı bir seçeneği varsa önce onu deneyin.
Samsung, LG, Vestel ve diğer markalarda merkezi sistem ayarı
Marka fark etmez, değerler aynıdır: uydu Türksat, LNB tipi Universal, LNB gücü (anten gücü / LNB besleme) açık, DiSEqC 1. port, sonra otomatik arama. Menülerde bu ayarlar "uydu ayarları", "anten ayarları" ya da "kanal kurulumu" başlığı altında bulunur; adı farklı olsa da işlevi aynıdır. Televizyonun kılavuzunda "uydu" ya da "LNB" kelimesini aratmak en kısa yoldur.
Android TV ve Android box kullananlar
Televizyonunuz Android TV / Google TV ise ve binada klasik merkezi sistem varsa uydu girişi için küçük bir USB tuner yeterlidir: Hiremco Magic USB-A uydu tuner prizden gelen kabloyu alır, yayını Android ekranına getirir; ayarlar yukarıdaki değerlerle aynıdır. Hiremco'nun uydu alıcılı cihazlarının tamamı klasik (multiswitch) merkezi sistemle çalışır.
Binada IP dağıtım varsa (ağ prizi) uydu ayarıyla uğraşmazsınız. Yayın bilgileri site yönetiminde olur: ağ ayarı ve kullanılacak uygulama ya da adres oradan alınır. Sonrasında bir Android TV box ağ kablosuyla bağlanır, yayın ağdan izlenir. Yeni plaza ve site projelerinde yaygın çözüm bu.
Kanallar gelmiyor: sık sorunlar ve çözümleri
- Hiç sinyal yok: önce LNB gücünü açın, DiSEqC'i 1. porta alın; gelmezse 2. portu deneyin. Değişmezse kabloyu prize ve alıcıya sıkıca vidalayın; F konektör gevşekse sinyal gelmez. Komşuda yayın varsa sorun büyük olasılıkla dairenizin hattındadır, yönetime bildirin.
- Alıcı "LNB kısa devre" ya da "aşırı yük" uyarısı veriyor: kabloda ya da prizde kısa devre var; F konektörde orta tel ile zırh birbirine değiyor olabilir. Alıcıyı kapatın, konektörü düzgün takıp yeniden açın.
- Kanalların yarısı var, yarısı yok: alıcı dağıtıcıdan yalnız bir yayın grubunu alabiliyor demektir; LNB gücü ve 22 kHz ayarına bakın. Aynı prize ayırıcı (splitter) takılı iki alıcı varsa genellikle biri eksik kalır ya da ikisi birbirini bozar; merkezi sistemde her alıcıya dağıtıcıdan ayrı çıkış gerekir.
- Kanal listesi eski, bazı kanallar "yayın yok" diyor: frekanslar değişmiş olabilir. TKGS ile listeyi güncelleyin ya da yeniden arama yapın.
- Görüntü donuyor, kareleniyor: sinyal kalitesi düşük. Kablo uçlarını ve prizi kontrol edin; ev içinde uzatma ve ek yerleri kaliteyi düşürür.
- Taşındınız, eski ayarlar çalışmıyor: önceki evde kendi çanağınız vardıysa DiSEqC portu, tek kablo (Unicable) modu ya da LNB tipi eski sistemden kalmış olabilir; yukarıdaki değerlerle yeniden kurun.
Dağıtıcı, çatı ve bina hattı ortak alandır, bina yönetiminin ve anlaştığı firmanın sorumluluğundadır; daire içindeki ayar ve kablo sizin tarafınızdır. Ayarlar doğru olduğu hâlde yayın gelmiyorsa aramanız gereken yer site yönetimidir.
Sık sorulan sorular
Merkezi sistemde LNB gücü açık mı olmalı?
Evet. Alıcı, hangi yayın grubunu istediğini dağıtıcıya bu güçle bildirir; kapalıysa kanalların bir kısmı ya da tamamı gelmez.
DiSEqC ayarı ne olmalı?
Türkiye'deki apartman sistemlerinin çoğunda açık ve 1. port. Kuran firma farklı bir değer bıraktıysa onu kullanın.
Android TV'de merkezi sistem çalışır mı?
Çalışır. Android TV / Google TV cihaza Magic USB uydu tuner takılır, prizden gelen kablo tunera bağlanır; ayarlar uydu alıcısındakiyle aynıdır.
Yeni binada uydu prizi yok, ağ prizi var; ne yapmalıyım?
Binanız yayını IP üzerinden dağıtıyor. Uydu ayarı gerekmez; önce site yönetimine sorun, yayın bilgileri (ağ ayarı, uygulama ya da adres) onlarda olur. Ardından Android TV box ağ kablosuyla bağlanır ve yayın ağdan izlenir.
Merkezi sistemde kanal listesini nasıl güncellerim?
TKGS destekli alıcılarda listeyi Türksat'tan çekersiniz; diğerlerinde otomatik arama yapılır. Adımlar Türksat kanal güncelleme yazımızda.
Merkezi sisteme uygun cihaz
Hiremco olarak 1972'den beri uydu ve görüntü teknolojilerindeyiz. Uydu alıcılı cihazlarımızın tamamı klasik (multiswitch) merkezi sistemle çalışır; Android uydu alıcısı modelleri, Android TV'ye uydu eklemek için Magic USB tuner ve yeni binalardaki IP dağıtım için Android TV box seçenekleri sitemizde. Aynı gün kargo ve taksit seçenekleri ürün sayfalarında.